อวตาร

   

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อวตาร (คอมพิวเตอร์)

อวตาร (-ตาน หรือ -ตาระ) (สันสกฤต: अवतार, avatāra) คือการแบ่งภาคมาเกิดบนโลกมนุษย์ตามความเชื่อของศาสนาฮินดู โดยเทพแบ่งพลังงานส่วนหนึ่งลงมาเกิดเป็นมนุษย์หรือสัตว์ เพื่อทำหน้าที่อย่างหนึ่งอย่างใด ในลัทธิไวษณพนิกาย ถือว่าเมื่อพระธรรมเสื่อมลง ทำให้มนุษย์เดือดร้อน พระนารายณ์จะอวตารลงมาปราบยุคเข็ญ

นารายณ์สิบปาง

คัมภีร์ปุราณะกล่าวถึงอวตารของพระนารายณ์จำนวนสิบปางคือ มัตสยาวตาร กูรมาวตาร วราหาวตาร นรสิงหาวตาร วามนาวตาร ปรศุรามาวตาร รามาวตาร กฤษณาวตาร พุทธาวตาร กัลกยาวตาร ส่วนคัมภีร์อื่นระบุจำนวนการอวตารต่างไป คัมภีร์ภควัตปุราณะกล่าวว่ามี 22 ปาง บางแห่งกล่าวว่าพระนารายณ์จะอวตารลงมาเรื่อยๆไม่ขาดสาย บุคคลที่ทำประโยชน์แก่โลก บางครั้งถือเป็นอวตารของพระนารายณ์ด้วย

อวตารกับวัชรยาน

ความเชื่อของชาวพุทธที่นับถือนิกายวัชรยาน ถือว่าพระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์อวตารหรือแบ่งภาคได้เช่นเดียวกันเช่น อาทิพุทธะอวตารมาเป็นพระธยานิพุทธะ พระโพธิสัตว์อวตารเป็นยิดัม นอกจากนี้ชาวพุทธในทิเบตเชื่อว่า ทะไล ลามะ เป็นอวตารของพระอวโลกิเตศวรและปันเชน ลามะเป็นอวตารของพระอมิตาภะพุทธะ เป็นต้น

อ้างอิง

• พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ 2. ราชบัณฑิตยสถาน. 2548. หน้า 78-79.