เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

   

แผนที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ เอเชียอาคเนย์ เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งในทวีปเอเชีย ตั้งอยู่บนรอยต่อของแผ่นทวีป ซึ่งยังมีการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกและการปะทุของภูเขาไฟอยู่อย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วยดินแดนและหมู่เกาะด้านตะวันออกและตัวออกเฉียงใต้ของเอเชียแผ่นดินใหญ่ และแม้ว่าโดยทางการเมืองแล้ว หมู่เกาะอันดามันจะเป็นของอินเดีย แต่ทางภูมิศาสตร์แล้วถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เดิมทีเดียวเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ยังหมายรวมอาณาเขตที่กว้างกว่านั้น รวมไปถึง ตอนใต้ของจีน ฮ่องกง และไต้หวันด้วย แต่เนื่องจากระยะหลังใช้หลักการแบ่งทางการเมือง ทำให้ส่วนดังกล่าวถูกรวมเข้ากับบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ

รายชื่อประเทศ

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีประเทศดังนี้:

•  บรูไน
•  กัมพูชา
•  ติมอร์ตะวันออก
•  อินโดนีเซีย
•  ลาว
•  มาเลเซีย
•  พม่า
•  ฟิลิปปินส์
•  สิงคโปร์
•  ไทย
•  เวียดนาม

ลักษณะภูมิศาสตร์ทางกายภาพ

ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แบ่งตามภูมิศาสตร์ได้เป็นสองภูมิภาค คือ คาบสมุทรอินโดจีน (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้บนแผ่นดินใหญ่ - mainland Southeast Asia) และ หมู่เกาะอินเดียตะวันออก (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในทะเล - maritime Southeast Asia)

ผืนแผ่นดินใหญ่ของหมู่เกาะตะวันออกเฉียงใต้ ที่แบ่งเขตมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิกออกจากกัน โดยมีช่องแคบเล็กๆ 4 แห่ง เป็นทางติดต่อระหว่างมหาสมุทรทั้งสอง คือ ช่องแคบมะละกา ช่องแคบซุนดา ช่องแคบลอมบอก และช่องแคบมาคัสซาร์. นอกจากนี้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังเปรียบเสมือนสะพานเชื่อมระหว่างทวีปเอเชียและออสเตรเลียอีกด้วย

ลักษณะภูมิศาสตร์ประกอบด้วยที่ราบ ภูเขา แม่น้ำ ช่องแคบ ป่าทึบ และเกาะต่างๆ มากมาย ซึ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ แผ่นดินใหญ่ แผ่นดินใหญ่มีเนื้อที่ประมาณ 807,000 ตารางไมล์ ประกอบด้วย ที่ราบลุ่มแม่น้ำซึ่งอยู่ระหว่างเทือกเขาที่ทอดทางแนวเหนือใต้. เทือกเขาเหล่านี้มีชื่อแตกต่างกัน คือ เทือกเขาอะระกันโย ทางตะวันตกของพม่า, เทือกเขาเปกูโยมา และหมู่เกาะ จะประกอบด้วยหมู่เกาะฟิลิปปินส์และหมู่เกาะอินโดนีเซีย เทือกเขาเปกูโยมาเป็นเทือกเขาเล็กๆ ที่อยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และบรูไน จะมีฝนตกตลอดทั้งปี ส่วนประเทศที่อยู่ห่างไกลจากเส้นศูนย์สูตร เช่น ประเทศไทย พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม และฟิลิปปินส์ จะมีฤดูฝนสลับกับฤดูแล้ง ซึ่งเป็นผลเนื่องมาจากอิทธิพลของ “ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้” ในระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน ลมมรสุมจะพัดผ่านมหาสมุทรอินเดียนำฝนมาตกบนผืนแผ่นดินใหญ่ นอกจากนี้มี “ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ” อยู่ระหว่างเดือนตุลาคมถึงเดือนมกราคม พัดผ่านประเทศจีนมายังภูมิภาคนี้ ทำให้มีอากาศเย็นและแห้งแล้ง ยกเว้นทางใต้ คือ บริเวณภาคใต้ของไทย คาบสมุทรมลายูเกาะสุมาตรา บอร์เนียว ชวา และหมู่เกาะฟิลิปปินส์ซึ่งมีฝนตกชุกตลอดปี ดังนั้น ภูมิอากาศโดยทั่วไปจึงมีทั้งร้อนอบอ้าว ฝนตกชุกและชุ่มชื้น นอกจากลมประจำทั้ง 2 ฤดูแล้ว ลมอีกประเภทหนึ่งที่มีอิทธิพลต่อภูมิอากาศของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็คือ “ลมพายุ” ซึ่งจะเกิดขึ้นทุกปีในบริเวณน่านน้ำทางตะวันออก คือ บริเวณทะเลจีนใต้ ลมพายุที่พัดผ่านภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แบ่งออกเป็น 3 ชนิด ตามอัตราความเร็วของลม คือ พายุดีเปรสชัน พายุโซนร้อน และพายุไต้ฝุ่น ลมพายุเหล่านี้นอกจากจะทำให้เกิดฝนตกแล้ว ยังทำให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชากรที่อยู่ในบริเวณที่พายุพัดผ่านเสมอ เช่น ทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลัน ลมแรง เป็นต้น ประเทศที่ได้รับความเสียหายมากกว่าประเทศอื่นๆ คือ เวียดนามและฟิลิปปินส์ เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้บริเวณที่เกิดของพายุ และไม่มีสิ่งที่จะช่วยป้องกันได้ทันท่วงทีเมื่อพายุมาถึง

ภูมิประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาจแบ่งได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่

1. เทือกเขา อาจแบ่งเป็น สองประเภท ได้แก่ เทือกเขารุ่นเก่า และ รุ่นใหม่ โดยเทือกเขารุ่นเก่า( หมายถึง เทือกเขาที่มีอายุสิบล้านปีขึ้นไป)จะวางตัวในแนวเหนือ-ใต้ ซึ่งโคนของมันอยู่ทางตอนใต้ของประเทศจีน และแยกออกมาเป็น 3 ทาง ได้แก่ ทางพม่า-ไทย ทางไทย-ลาว และทางลาว-เวียดนาม ส่วนเทือกเขารุ่นใหม่นั้น จะเป็นแนวต่อเนื่องจากหิมาลัยลงมายังพม่า แล้วกลับขึ้นมาเป็นหมู่เกาะอินโดนีเซีย เป็นภูเขาไฟที่สงบชั่วคราว
2. ที่ราบ ที่ราบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะมีหลายๆบริเวณต่างกันไป อาจเป็นที่ราบลุ่ม ที่ราบลูกฟูก หรือที่ราบลุ่มแม่น้ำ ซึ่งมีในบริเวณแม่น้ำแดงประเทศเวียดนาม ที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาประเทศไทย ที่ราบลุ่มแม่น้ำอิระวะดี ที่ราบลุ่มแม่น้ำโขงในกัมพูชาและเวียดนามตอนใต้ ที่ราบชายฝั่งในบริเวณติมอร์ตะวันออก มาเลเซียและทางตอนใต้ของไทยสลับกับเทือกเขา
3. ที่ราบสูง ได้แก่ ที่ราบสูงฉานในพม่าซึ่งมีอยู่ทั่วทุกภูมิภาค บริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย และบริเวณตอนกลางของประเทศเวียดนาม

ประชากร

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในปี 2004 มีประชากรประมาณ 600 ล้านคน เกาะชวา คือเกาะที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดในโลก ^{[ต้องการแหล่งอ้างอิง]} มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ภาษา และ ศาสนา รวมทั้งมีชาวจีนอพยพมาเป็นจำนวนมาก

ศาสนา

ทางฝั่งแผ่นดินใหญ่ในภูมิภาคนี้นั้น จะนับถือศาสนาพุทธเป็นส่วนมาก ประเทศเหล่านั้นคือ ไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา และ พม่า สิงคโปร์นั้นก็เป็นประเทศนับถือศาสนาพุทธ ส่วนทางด้านคาบสมุทรมลายู และ หมู่เกาะอินโดนีเซีย นั้น จะนับถือศาสนาอิสลาม ได้แก่ประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย และ บรูไน ส่วนประเทศฟิลิปปินส์นั้น นับถือศาสนาคริสต์ ประเทศติมอร์ตะวันออกนั้นก็นับถือศาสนาคริสต์เป็นหลักเหมือนกัน

แบ่งออกได้เป็นอย่างนี้:

• บรูไน: อิสลาม (67%) พุทธมหายาน (13%) คริสต์ (10%) ภูตผี และอื่นๆ (10%)
• กัมพูชา: พุทธหินยาน (93%) ภูตผี และอื่นๆ (7%)
• ติมอร์ตะวันออก: คริสต์ศาสนา (95%)
• อินโดนีเซีย: อิสลาม (81%) คริสต์ พุทธ ฮินดู และอื่นๆ
• ลาว: พุทธหินยาน (60%) Animism และอื่นๆ (40%)
• มาเลเซีย: อิสลาม (61%) พุทธมหายาน (20%) คริสต์ ฮินดู และอื่นๆ
• พม่า: พุทธหินยาน (89%) อิสลาม (4%) คริสต์ (4%) ฮินดู (1%) และ ภูตผี
• ฟิลิปปินส์: คริสต์ (92%) อิสลาม (5%) พุทธ และอื่นๆ (3%)
• สิงคโปร์: ศาสนาตามประเทศจีน (พุทธมหายาน เต๋า และ ขงจื๊อ) (51%) อิสลาม (15%) คริสต์ (14%) ฮินดู (4%) อื่นๆ (16%)
• ไทย: พุทธหินยาน (95%) อิสลาม (3%) ฮินดู คริสต์ และ ซิกช์
• เวียดนาม: พุทธมหายาน (50%) ขงจื๊อ และ คริสต์ (50%)

ดูเพิ่ม

• สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน)
• ซีเกมส์ กีฬาที่แข่งสำหรับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก
แอฟริกา	แอฟริกากลาง • คองโก • แอฟริกาตะวันออก • ทะเลสาบใหญ่ • กินี • จะงอยแอฟริกา • แอฟริกาเหนือ • มาเกร็บ • ซาเฮล • แอฟริกาใต้ • แอฟริกากึ่งสะฮารา • ซูดาน • แอฟริกาตะวันตก
อเมริกา	อเมริกาเหนือ กลุ่มแคริบเบียน • อเมริกากลาง • เกรตเลกส์ • เกรตเพลนส์ • อเมริกาเหนือ • แปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ • ภูมิภาคแปซิฟิก อเมริกาใต้ กลุ่มรัฐแอนดีส • เกียนา • ปาตาโกเนีย • ลาตินอเมริกา • อเมริกาใต้ • อเมริกาใต้ตอนใต้ • ภูมิภาคแปซิฟิก
ยูเรเชีย	เอเชีย เอเชียกลาง • เอเชียตะวันออก • อินดีสตะวันออก • ตะวันออกไกล • อนุทวีปอินเดีย • เอเชียเหนือ • ไซบีเรีย • เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ • เอเชียตะวันตกเฉียงใต้ • ตะวันออกกลาง • ตะวันออกใกล้ • กลุ่มรัฐเลแวนต์ • อนาโตเลีย • อาหรับ ยุโรป บอลข่าน • ภูมิภาคบอลติก • เบเนลักซ์ • หมู่เกาะอังกฤษ • ยุโรปกลาง • ยุโรปตะวันออก • ยุโรปเหนือ • กลุ่มนอร์ดิก • สแกนดิเนเวีย • ยุโรปใต้ • ยุโรปตะวันตก
โอเชียเนีย	ออสตราเลเซีย • เมลานีเซีย • ไมโครนีเซีย • โพลินีเซีย • หมู่เกาะอะลิวเชียน • ภูมิภาคแปซิฟิก
ขั้วโลก	อาร์กติก • แอนตาร์กติกา

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นบทความเกี่ยวกับ แม่น้ำ ภูเขา หรือสถานที่ทางภูมิศาสตร์ ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหา หรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ